به نام خدا

گامي جديد در تحول آموزش علوم

آشنايي با برنامه جديد آموزش علوم پايه‌ي اول دبستان

تابستان 1390

تدوين برنامه درسي جديد آموزش علوم دوره ابتدايي

با گذشت حدود 15 سال از اجراي طرح جديد آموزش علوم در ايران، و با توجه به تحولات جديد آموزشي، به نظر مي‌رسد زمان بازنگري برنامه و توليد برنامه‌اي جديد احساس مي‌شود.

توليد برنامه‌ي درسي جديد آموزش علوم ابتدايي بر مبناي 4 بنياد پژوهشي بوده است:

1- مطالعه‌ي تمامي پژوهش‌هاي انجام شده از سال 1375 تا 1390 در داخل كشور درباره‌ي آموزش علوم تجربي دوره‌ي ابتدايي و استخراج و بر هم نهي نتايج آن به تفكيك عناصر برنامه‌ي درسي علوم تجربي (اهداف، محتوا، روش، ارزشيابي، اجرا، ...)

2- مطالعه‌ي موضوعات جديد و مباحث روز آموزش علوم در جهان امروز (تجربيات بين‌المللي)

3- مطالعه‌ي چارچوب محتوايي آموزش علوم شامل تحليل محتواي برنامه‌ي قبلي، جمع‌آوري تجربيات ديگر كشورها، بررسي مطالبات نهادهاي كشور از كتاب‌هاي درسي و توجه به حوزه‌هاي جديد يادگيري و تهيه‌ي پيشنهاد نهايي در مورد محتواي دانشي، مهارتي و نگرشي برنامه‌ي درسي علوم تجربي دوره‌ي ابتدايي

4- بررسي و تحليل اسناد بالادستي هم‌چون سند ملي آموزش و پرورش، برنامه‌ي درسي ملي، سند چشم انداز و مكتوبات مربوط به رويكرد فرهنگي تربيتي و استخراج تلويحات و تصريحات اين اسناد براي برنامه‌ي درسي آموزش علوم تجربي دوره‌ي ابتدايي

تبيين برنامه‌ي جديد آموزش علوم دوره‌ي ابتدايي

الف- آن‌‌چه كه از برنامه‌ي قبلي علوم حفظ شده است:

1-    حفظ رويكرد فعال ياددهي- يادگيري: توجه به نقش توليد مفهوم براي دانش‌آموزان به عنوان محور يادگيري

2-    حفظ بخش عمده‌اي از ابعاد محتوايي برنامه (دانستني‌هاي ضروري، مهارت‌هاي ضروري، نگرش‌هاي ضروري)

3-    ادامه تأكيد بر رويكرد ارزشيابي در خدمت يادگيري(ارزشيابي توصيفي،ارزشيابي عملكردي  و... )

ب- ابعاد جديد و مورد تأكيد برنامه‌ي درسي علوم تجربي دوره ابتدايي:

1- هدف آموزش علوم، كسب شايستگي يادگيري سواد علمي فناورانه است نه دريافت مجموعه‌اي از دانش‌ها، مهارت‌ها و نگرش

2- انتخاب رويكرد زمينه محور (تماتيك) در طراحي آموزشي

3- توليد بسته‌ي آموزشي به جاي كتاب درسي

ج- هدف (كسب شايستگي سواد علمي فناورانه، يادگيري مادام العمر)

1- كسب شايستگي منوط به تجربه شخصي يادگيري است.

2- تجربه كردن شخصي يادگيري منوط به قرار گرفتن در موقعيت يادگيري است.

3- موقعيت يادگيري موقعيتي است كه دانش آموز با بكار گيري هم زمان دانش، مهارت و نگرش‌هاي خويش، به يادگيري جديد مي‌پردازد.

د- رويكرد زمينه محور (تماتيك) در طراحي آموزشي

1- موضوع هر درس يك زمينه‌ي يادگيري (تم) است.

2- موضوع هر درس (تم) بايد داراي چهار مشخصه باشد:

·        ارتباط با زندگي (Relevance)

·        قابليت عمق بخشي

·        دارا بودن انسجام دروني در موضوعات دروني

·        دارا بودن بازوهاي اتصال به موضوعات بيروني

3- در دروس جديد دانش‌آموز درباره موضوع درس هم زمان به يادگيري و ياددهي مي‌پردازد و فضاي يادگيري، فضاي كسب شايستگي يادگيري از طريق كار روي موضوع درس (تم) است.

ه - معرفي بسته‌ي آموزشي

1-    كتاب درس دانش‌آموز

2-    كتاب كار دانش‌آموز

3-    كتاب معلم

4-    فيلم براي كلاس درس

5-    فيلم آموزش معلمان

6-    فيلم آموزش خانواده‌ها

7-    نرم افزار دانش‌آموز

8-    نرم افزار معلم

9-    سايت پشتيبان

و- در مواد آموزشي عناوين بعضي فعاليت‌هاي جديد

ز- فهرست دروس كتاب اول دبستان